Kỹ thuật chụp lia máy (panning) – Những điều cần biết

Saokim999

Panning Techniques

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

Chụp  lia máy (panning) là một kỹ thuật nhiếp ảnh đã được sử dụng từ rất lâu  và giúp nhiếp ảnh gia tạo ra những hiệu ứng đẹp và lạ mắt nhưng cũng  phải khổ luyện mới thành tài – hoặc phải gặp hên.
Đúng như tên gọi của kỹ thuật này, người chụp “lia máy” theo chủ thể  đang chuyển động muốn chụp với tốc độ cửa chập (shutter speed) đặt rất  chậm (khoảng dưới 1/60 giây) để tạo ra những bức ảnh trong đó chủ thể  (hoặc một phần chủ thể) nét (tương đối) còn hậu cảnh – và đôi khi cả  tiền cảnh – bị nhòa đi do máy di chuyển theo chủ thể. Tùy vào ý tưởng  sáng tạo của người chụp sẽ quyết định nên đặt tốc độ cửa chập và cách  lia máy (hay ngoáy máy) như thế nào cho phù hợp.

Về căn bản, kỹ thuật chụp lia lợi dụng tốc độ cửa chập chậm và động  tác lia máy theo chủ thể để vừa giữ được nét của chủ thể, vừa tạo hiệu  ứng nhòe hình của hậu cảnh một cách “nghệ thuật”, đem lại cho bức ảnh  không khí sống động của chủ thể đang di chuyển.

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

Chủ thể nét nhưng hậu cảnh nhòa mở do máy ảnh di chuyển theo chủ thể
Cách chụp như sau:
1. Đặt chế độ cửa chập (shutter speed) thấp – mới đầu đặt ở 1/30  giây, sau đó sẽ điều chỉnh sau theo tốc độ di chuyển của chủ thể – nhằm  mục đích khi lia theo máy, tốc độ đủ chậm để làm nhòe hậu cảnh. Vấn đề  chiều sâu ảnh trường (DOF) liên quan tới khẩu độ mở (apature) không quan  trọng lắm vì đằng nào hậu cảnh cũng bị nhòe mờ do máy ảnh di chuyển  theo chủ thể đang chuyển động. Tuy nhiên, cũng cần chú ý khép khẩu độ mở  phù hợp bởi lúc này tốc độ cửa chập rất chậm có thể làm cho ảnh bị cháy  do thừa sáng (overexposure).
2. Vị trí góc chụp: Nên đứng tương đối xa đường di chuyển của chủ  thể, không nên đứng theo hướng chủ thể tiến lại gần hay ra xa chỗ đứng  chụp để đảm bảo khoảng cách giữa máy và chủ thể không thay đổi đáng kể  trong quá trình bấm máy, ví dụ: muốn chụp xe cộ đi lại trên đường, không  nên đứng sát mép đường mà nên lùi sâu vào bên trong. Liên quan đến cự  ly chụp, để chụp lia nên chọn các ống tele tầm ngắn từ 85-100mm là phù  hợp.
3. Chuẩn bị: Nên chuẩn bị tư thế đứng chụp và luyện lia máy theo  hướng phán đoán chủ thể sẽ di chuyển, nên chụp thử vài kiểu để đánh giá  tốc độ cửa chập đã đặt có phù hợp với mong muốn xóa phông (là nhòe hậu  cảnh) và tốc độ di chuyển của chủ thể không (theo phán đoán). Đặt sẵn  khẩu độ mở phù hợp với tốc độ cửa chập đã định để ảnh không quá tối hay  quá sáng cháy; quyết định trước nên bắt đầu lia từ khoảng nào và ngắm  vào các điểm có cự ly tương đương rồi thử căn nét và lia. Nên tính trước  vị trí sẽ bấm máy để có được hậu cảnh và góc chụp đẹp.
4. Các chế độ căn nét: Nếu phán đoán trong quá trình lia cự ly giữa  máy và chủ thể là không đổi – trong phạm vi thời gian cửa chập hoạt động  (ví dụ 1/30 giây) – và tay lia đã tập điêu luyện, có thể đặt máy ở chế  độ căn nét cố định và căn nét trước dựa vào các vật có khoảng cách tương  đương với chủ thể khi xuất hiện. Nếu không hiệu quả, cần chuyển sang  chế độ căn nét vật chuyển động đối với các máy số, ví dụ ở Canon DSLR là  AI Servo hay Nikon DSLR là AF-C.
5. Thao tác chụp: Khi chủ thể xuất hiện, giơ máy ngắm vào chủ thể và  lia theo chủ thể, quan sát tới khoảnh khắc thuận lợi và hậu cảnh mong  muốn thì nhấn nút chụp. Với máy số ở chế độ căn nét vật chuyển động,  nhấn nửa nút chụp sau khi bắt được chủ thể vào khuôn hình và tiếp tục  lia máy theo chủ thể đến vị trí thuận lợi thì bấm nốt nửa nút để chụp.  Lưu ý quan trọng: Khi bấm nút vẫn tiếp tục lia theo chủ thể mà không  dừng lại ngay để bảo đảm chủ thể không bị mất nét do máy “chững lại” còn  chủ thể vẫn tiếp tục di chuyển.

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

Lia máy trên đường phố Hà Nội
Hai thách thức lớn nhất trong kỹ thuật chụp lia là làm sao bắt kịp  với tốc độ của chủ thể đang di chuyển và luôn giữ chủ thể trong khuôn  hình, và khi bấm chụp, máy không giật hay chững lại làm mất nét chủ thể.  Để vượt qua hai thách thức này, bạn cần luyện tập lia máy và đi chụp  vào những ngày may mắn.
Nói chung, muốn có những bức ảnh chụp lia đẹp theo mong muốn, bạn cần  phải kiên trì tập luyện. Những kiểu đầu thực hành chụp lia thường làm  cho người chụp rất nản lòng, nhưng sau vài chục tới khoảng một trăm kiểu  bạn sẽ tự tin hơn và có thể tập trung vào sáng tác nghệ thuật với kỹ  năng chụp lia máy của mình.

                               
Đăng nhập/Đăng ký mở rộng

VinaCamera.com