Rèn luyện Trí nhớ - Tài sản vô giá!

geosip

Các nhà khoa học tâm lý chia trí nhớ thành 3 loại chính:

- Trí nhớ hình tượng: hương vị mặn ngọt, nóng lạnh, hình bóng…

- Trí nhớ cảm xúc: là một dạng đặc biệt, vì cùng chứng kiến một sự kiện nhưng mỗi người thường có cảm xúc không giống nhau.

- Trí nhớ logic: nhớ theo tư duy, suy luận logic.

Ba dạng trí nhớ tồn tại đồng thời, tuy nhiên tùy theo thời kỳ sinh họcmà loại này chiếm ưu thế hơn hai loại kia. Dạng trí nhớ hình tượng vàlogic giữ vai trò quan trọng nhất ở tuổi học sinh. Bởi lẽ, tất cả nhữnggì liên quan tới kiến thức toán, lý, hóa, văn… đều gắn bó với trí nhớlogic, với sự hổ trợ của trí nhớ hình tượng.

Có những học sinh thích lặng lẽ học bài một mình, đó là những bạn cótrí nhớ hình tượng phát triển. Ngược lại có những bạn ít đọc sách, chủyếu nghe giảng và thích học nhóm, trao đổi với bạn bè. Điều đó cho thấychúng ta thường chỉ thích chọn và luyện cho mình một dạng trí nhớ mà bỏphí những khả năng ghi nhớ khác.

Để tăng cường trí nhớ, đầu tiên chúng ta phải biết cách xoá bỏ nhữngthông tin không có ý nghĩa, hoặc cố nhớ một cách máy móc những thứ mìnhkhông hiểu. Thật ra, với những "hiểu biết" không có tác dụng gì thìkhông cần nhớ và các "tri thức" nếu chưa hiểu rõ mà nhớ thì cũng chẳngcó tác dụng gì.

Như vậy, để nâng cao trí nhớ, phải hiểu những nội dung tri thức họcđược, đây là điều hết sức quan trọng. (Đọc thêm: Mẹo học để hiểu và nhớbài).

Có lẽ sẽ có người phản đối rằng: để đối phó với các kỳ thi không thểkhông dùng đến những cách nhớ này. Hẳn nhiên, việc giáo dục của cáctrường học hiện nay buộc học sinh thường phải dùng cách nhớ máy móc chỉvới mục đích thi cử, xong rồi quên. Rõ ràng, cách ghi nhớ máy móc khônghề mang lại kết quả tốt.

Vì thế, để có bản lỉnh cao cường về trí nhớ, học đâu nhớ dấy, bạn hãyrèn luyện trí nhớ- tài sản vô giá của bạn. Sau đây là những lưu ý đểcho bạn áp dụng cả 3 loại trí nhớ: Hình tượng (nhìn), logic (nghe) vàcảm xúc.

1) Ôn tập. Ôn tập là mẹ của trí nhớ, lập đi lập lại nhiều lần sẽ tạothành mối liên hệ thần kinh bền vững trong não bộ, từ đó để lại dấu vếtsâu đậm trong trí nhớ. Nhưng học thuộc mà không hiểu thì cũng sẽ bịquên. Vì vậy, ôn tập cần phải đủ hai phần: Hiểu sâu và nhớ kỹ.

2) Cần hiểu rõ mục đích ghi nhớ. Trong một thực nghiệm, người ta đưacho học sinh hai loại tài liệu dài và khó như nhau, dặn: ngày mai sẽkiểm tra tài liệu A và tài liệu B thì hai tuần nữa. Sau đó, cả tài liệuA và B đều kiểm tra sau hai tuần, kết quả cho thấy hiệu quả ghi nhớ củatài liệu B cao hơn rất nhiều tài liệu A. Rõ ràng, đề ra nhiệm vụ “cầnphải nhớ lâu” có tác dụng rất lớn đối với trí nhớ. Vì thế, khi tạm thờighi nhớ để đối phó với thầy cô hoặc để đi thi, quả nhiên ngay lúc ấy cóthể nhớ nhưng rất chóng quên, chính là do không có mục đích ghi nhớ lâudài.

3) Cần tích cực hoạt động thực tế. Luôn quan sát, nắm bắt thông tin,tổng hợp thành quy luật. Vì nó có tác dụng nâng cao hiệu quả ghi nhớ.Ví dụ: học lý-hóa cần tự tay làm thí nghiệm, học địa lý cần kẻ bảng, vẽhình.

4) Cần hiểu rõ ý nghĩa nội dung ghi nhớ. Hiệu quả của hiểu và nhớ bàithường cao hơn ghi nhớ máy móc rất nhiều. Riêng đối với những tài liệukhô khan như niên đại, số liệu, thuật ngữ…, ta cố gắng tạo ra mối liênhệ hoặc ý nghĩa nhân tạo để giúp cho dễ ghi nhớ (liên tưởng).

5) Sắp xếp hợp lý. Cùng một số lượng tài liệu, nhất là khi tài liệu quádài, nếu ta cứ học từ đầu đến cuối, sẽ lâu thuộc hơn so với cách họcchia đoạn, rồi cuối cùng tổng hợp lại.

6) “Tính chất” ảnh hưởng đến tài liệu ghi nhớ. Sẽ rất dễ nhớ hơn vớicác tài liệu trực quan, hình tượng, giàu cảm xúc, có vần điệu… Vì thế,hãy sưu tầm hoặc tự soạn những định lý toán, những bài ngữ pháp, dướicác dạng ca dao, hò vè (chơi mà học) … dễ học, dễ thuộc lại nhớ lâu.

Hiểu và áp dụng những lưu ý cho cả ba loại trí nhớ trong việc học tập,tuân thủ những quy luật khoa học của trí nhớ, có như vậy bạn sẽ đạtđược kết quả mỹ mãn. Không những thế, vì trí nhớ là một tư duy khoa họccòn sẽ theo ta suốt cả cuộc đời hoạt động, nên dù bạn đã có hoặc chưacó “trí nhớ tốt”, xin bạn hãy tiếp tục rèn luyện, không bao giờ là muộncả.